چالش های کشاورزان و باغداران در روزهای داغ تابستان

با افزایش شدید دما در هفته‌های اخیر و بالا رفتن احتمال وقوع حوادث خسارت زایی مانند آتش سوزی، گرمازدگی محصولات و آفتاب سوختگی سرشاخه‌های درختان، کارشناسان کشاورزی بر لزوم بکار گیری راهکار‌های حفاظت از باغ‌ها و مزارع و به ویژه توسعه بیمه کشاورزی تاکید کردند.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، آتش سوزی های اخیر در مراتع و اراضی کشاورزی لرستان، فارس، ایلام، زنجان، آذربایجان شرقی و سمنان که صد‌ها هکتار از مزارع گندم و جو را در برگرفت، تنها مواردی انگشت شمار از حوادثی است که به گفته کارشناسان، احتمال وقوع پرتکرار و گسترده‌تر آن‌ها در ادامه تابستان و پائیز امسال بسیار بالاست و بار‌ها نسبت به پیشگیری از آن‌ها هشدار داده شده است.

روستائیان خراسان شمالی مراقب آتش سوزی در مزارع و مراتع باشند
آمادگی منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری برای مقابله با آتش سوزی
هشدار منابع طبیعی گیلان به مسافران؛ آتش روشن نکنید!
 شهروندان و گردشگران در طبیعت زنجان آتش روشن نکنند
هشدارهای آتش نشانی خراسان رضوی همزمان با موج گرما
هشدار منابع طبیعی مازندران درمورد احتمال آتش سوزی
آتش در کمین مراتع و مزارع روستایی یزد

به گفته مجتبی روحی، کارشناس کشاورزی، دو دلیل عمده‌ای که باعث بالا رفتن احتمال آتش سوزی در مراتع و مزارع شده است، امواج گرمایی هوا در هفته های اخیر و نیز، بارش‌های نسبتا خوب زمستان و بهار است.

وروحی با اشاره به بارش های نسبتا خوب زمستان و بهار، گفت: بارش‌های بهاری در اغلب نقاط کشور، افزایش رشد گیاهان را در پی داشت که اگرچه باعث سرسبزی بوته زار‌ها و مراتع شد، اما با آغاز تابستان و خشک شدن طبیعی بوته ها و علف ها، این حجم بوته‌های خشک تبدیل به مواد قابل اشتعال سریعی شده اند که با کوچکترین بی احتیاطی و آتش گرفتن، می‌توانند علاوه بر مراتع و دشت ها، مزارع و باغ‌ها و حتی خانه های همجوار را نیز شعله ور سازند.
روحی با اشاره به هشدار‌ها و توصیه‌های مکرر کارشناسان هواشناسی، منابع طبیعی، هلال احمر و سازمان آتش نشانی درباره لزوم خودداری از برافروختن آتش در فضای باز و اهتمام به خاموش کردن قطعی آتش در مواقعی که گردشگران یا مسافران ناگزیر از روشن کردن آتش بوده اند، تصریح کرد: همه ما باید متوجه باشیم که حتی انداختن یک فیلتر سیگار از پنجره خودرو به بیرون، می‌تواند باعث شعله ور شدن بوته‌های خشک کنار جاده شده و به سادگی تمام دارایی و زندگی چندین خانوار روستایی و کشاورز را تبدیل به خاکستر کند.

این کارشناس کشاورزی در ادامه به آسیب‌های موج گرما به باغ‌ها اشاره کرد و گفت: این روز‌ها باغ‌ها و درختان نخل، پسته، انار و مرکبات به شدت تهدید می‌شوند و به ویژه در استان‌های جنوبی و کرمان، باغ‌های مرکبات در معرض خطراتی مانند گرمازدگی و آفتاب سوختگی سرشاخه‌ها قرار دارند و لازم است در این زمینه‌ها به باغداران یاری رسانده شود.

روحی با اشاره به تجربه صدها ساله باغداران مناطق مرکزی ایران در سازگاری با شرایط اقلیمی، گفت: اغلب باغداران این مناطق، از سر تجربه و آموزش، راهکار‌های سنتی یا ابتکاری و نوینی برای حفاظت از گیاهان و درختان دارند که استفاده از سایبان، رنگ زدن، گل اندود کردن و کاغذپیچ کردن تنه درختان یا میوه‌های نارس از جمله آنهاست، اما از آنجایی که گاهی الزام به این امور به سرعت رخ می‌دهد و یا به هر دلیل، نقدینگی کافی در اختیار کشاورز و باغدار نیست، لازم است که تمهیداتی برای یاری رساندن به آنها اندیشیده و به موقع اقدام شود.

این کارشناس کشاورزی با تاکید بر اینکه بهترین راه برای حل ریشه‌ای و پایدار این موارد، عملیاتی کردن طرح‌هایی مانند کشت قراردادی و افزایش ضریب نفوذ بیمه کشاورزی است، گفت: در کشور‌هایی که صنعت بیمه در بخش کشاورزی آن‌ها نفوذ گسترده‌ای دارد، خسارات چنین حوادثی کمابیش به شکل مناسبی جبران می‌شود و در مواردی نیز که کشاورزان روستایی و مزارع کوچک در قالب قراردادهایی، تحت پشتیبانی شرکت‌های بزرگ مواد غذایی قرار گرفته اند، همانگونه که در تامین بذر، کود، آفت کش یا مراحل برداشت و فراوری و فروش حمایت می‌شوند، در مواقع بروز خشکسالی و خسارت نیز طبق قرارداد از حمایت آن‌ها بهره می‌گیرند.

روحی با بیان اینکه با اجرای کشت قراردی و سایر محورهای الگوی کشت اغلب قریب به اتفاق مشکلات و دردسرهای خرد و متفرقه کشاورزی، از تامین نهاده ها گرفته تا ماشین آلات و سوخت و آبیاری و برداشت و فروش، نیز رفع می شود، از رسانه ها خواست با بالا بردن آگاهی کشاورزان و مطالبه از مسئولان، برای عملیاتی شدن این برنامه های ملی تلاش کنند.

وی تلاش برای افزایش نفوذ بیمه کشاورزی و گسترش کشت قراردادی را از ضروریات کار رسانه‌های بخش کشاورزی دانست و گفت: رسانه‌ها با پیگیری این امور که زیربنای آزموده شده‌ی توسعه کشاورزی به شمار می‌روند می‌توانند ضمن مطالبه مداوم از دستگاه‌های دولتی و مسئولان ذیربط، به افزایش آگاهی و دانش کشاورزان در این زمینه‌ها یاری رسانده و کمک کنند که در سال‌های آینده دیگر شاهد اشک ریختن زحمتکش‌ترین اقشار جامعه به دلیل از دست رفتن کل محصول و دارایی شان بر اثر آتشی که ممکن است ناشی از یک ته سیگار بوده باشد، نباشیم.

لازم به یادآوری است که از ابتدای تابستان امسال تاکنون چندین مورد آتش سوزی مزارع کشاورزی در ایلام، لرستان، فارس، سمنان، زنجان، کهگیلویه و بویراحمد و آذربایجان شرقی رخ داده است و مسئولان استانی در یزد، خوزستان، چهارمحال و بختیاری، گیلان، مازندران و گیلان ضمن توصیه‌های مکرر به هموطنان برای مراقبت و افزایش توجه نسبت به هرگونه آتش افروختن، از آمادگی نهاد‌های ذیربط برای مقابله با آتش سوزی خبر داده اند.