معیشت جنگلنشینان باید به حفاظت گره بخورد
استاد تمام دانشگاه و متخصص بومشناسی با تأکید بر ضرورت بازنگری در رویکرد مدیریت جنگلهای هیرکانی گفت: معیشت جوامع محلی باید به حفاظت از جنگل گره بخورد و مردم ساکن در مناطق جنگلی باید از حفظ این زیست بومها منفعت مستقیم داشته باشند.
کیومرث سفیدی در گفتگو با خبرنگار گروه کشاورزی و محیط زیست خبرگزاری صدا و سیما درباره طرح «جنگلداری نوین» گفت: از نظر علمی چیزی تحت عنوان «جنگلداری نوین» وجود ندارد و مهم این است که طرحهای مدیریت جنگل بر پایه دانش روز، متناسب با شرایط جنگلهای هیرکانی و با در نظر گرفتن اقتصاد و معیشت جوامع محلی طراحی شوند.
وی افزود: نگاه به جنگل نباید صرفاً بر تولید چوب متمرکز باشد، بلکه باید همه کارکردهای اکولوژیکی آن حفظ شود و در مناطقی که امکان تولید چوب وجود دارد نیز هدف، تولید چوب کیفی باشد؛ در مقابل، بخشهای آسیبدیده جنگل باید در اولویت احیا قرار گیرند.
عوامل تخریب باید پیش از هر اقدامی کنترل شوند
سفیدی با اشاره به آسیبهای واردشده به بخشهایی از جنگلهای هیرکانی گفت: قاچاق و برداشت غیرقانونی چوب، حضور دام، تغییر کاربری و دفن زباله از جمله عواملی هستند که باید پیش از اجرای هر طرح جدید مدیریت جنگل کنترل شوند.
وی تأکید کرد: ابتدا باید عوامل تخریب جنگل متوقف شود و سپس طرحهای مدیریت بر اساس اصول پایداری سرزمین و با مشارکت جدی مردم طراحی و اجرا شوند.
این بومشناس درباره نقش جوامع محلی نیز گفت: مردم روستاهای مجاور جنگل باید منافع خود را در حفاظت از جنگل ببینند؛ زیرا زمانی که یک جامعه محلی از بقای جنگل منتفع شود، انگیزه بیشتری برای حفاظت از آن خواهد داشت.
پیشنهاد تشکیل تعاونیهای محلی برای حفاظت و معیشت
سفیدی افزود: یکی از راهکارها استفاده از ظرفیت تعاونیهای محلی است؛ بهگونهای که بخشی از فعالیتهای اقتصادی متناسب با ظرفیت منطقه به مردم واگذار شود و آنها در منافع حاصل از این فعالیتها سهیم باشند.
وی پرورش ماهی در مناطق دارای شرایط مناسب، تولید و برداشت پایدار محصولات گیاهان دارویی، برخی محصولات خوراکی جنگلی و مشارکت در پروژههای جنگلکاری و آبخیزداری را از ظرفیتهای قابل بررسی برای ایجاد درآمد جوامع محلی عنوان کرد.
استاد دانشگاه با اشاره به امکان استفاده از نیروهای محلی در طرحهای مدیریت جنگل گفت: بهتر است نیروهای مورد نیاز برای حفاظت و اجرای پروژههای جنگلی از میان ساکنان روستاهای مجاور همان عرصهها انتخاب شوند؛ این اقدام میتواند مشارکت مردم در حفاظت از جنگل را افزایش دهد.
هشدار درباره توسعه بیضابطه مشاغل در جنگل
سفیدی در عین حال تأکید کرد: هر فعالیت اقتصادی یا شغلی که در جنگل تعریف میشود، باید ابتدا از نظر سازگاری با پایداری اکوسیستم بررسی شود و صرف ایجاد درآمد برای مردم نمیتواند توجیه کافی برای اجرای یک فعالیت باشد.
وی افزود: حتی فعالیتهایی مانند زنبورداری یا گردشگری نیز باید متناسب با ظرفیت اکولوژیکی منطقه انجام شوند؛ برای نمونه، گردشگری متمرکز میتواند مشکلاتی مانند افزایش تولید پسماند، آتشسوزی و فشار بر منابع طبیعی را به دنبال داشته باشد و بدون پیشبینی زیرساختهای لازم، به جنگل آسیب بزند.
این بومشناس در پایان گفت: هدف اصلی باید حفظ پایداری جنگل باشد و فعالیتهای اقتصادی زمانی قابل قبول هستند که همزمان به پایداری اکوسیستم و تأمین معیشت جوامع محلی کمک کنند.
جامع ترین پایگاه اطلاعاتی، دانش، دوره های آموزشی و مشاوره با متخصصان و مشاوران بخش کشاورزی در کشور