جنگلبانان پاسداران امنیت زیستی ایران

نهم مرداد (۳۱ جولای) به نام روز جهانی جنگلبان ثبت شده است؛ مناسبتی برای قدردانی از مردان و زنانی که بی هیاهو و دور از نگاه افکار عمومی، از یکی از ارزشمندترین سرمایه‌های ملی ایران پاسداری می‌کنند.

به گزارش گروه کشاورزی و محیط زیست خبرگزاری صدا و سیما ، آنان نه در اتاق‌های اداری، بلکه در دل جنگل ها، در شیب‌های تند کوهستان، در گرمای طاقت فرسای تابستان و سرمای زمستان، مسئولیتی را بر دوش دارند که آثار آن به زندگی همه ایرانیان گره خورده است.

شاید در نگاه نخست، وظیفه جنگلبان حفاظت از درختان به نظر برسد، اما حقیقت آن است که مأموریت او بسیار فراتر از نگهبانی از یک رویشگاه طبیعی است. جنگلبان از منابعی حفاظت می‌کند که امنیت آب، خاک، تنوع زیستی، تولید کشاورزی و حتی کیفیت زندگی نسل‌های آینده به آنها وابسته است. هر درختی که حفظ می‌شود، بخشی از چرخه حیات سرزمین پابرجا می‌ماند و هر هکتار جنگلی که از تخریب نجات می‌یابد، گامی در مسیر توسعه پایدار کشور است.

امروز جنگل‌های ایران با چالش‌هایی کم سابقه روبه رو هستند. تغییر اقلیم، خشکسالی‌های پی درپی، آتش سوزی‌های گسترده، آفات و بیماری‌های گیاهی، تغییر کاربری اراضی، بهره برداری‌های غیرمجاز و فشار‌های انسانی، پایداری این اکوسیستم‌های ارزشمند را تهدید می‌کنند. در چنین شرایطی، نقش جنگلبانان بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است؛ زیرا آنان نخستین افرادی هستند که نشانه‌های خطر را در عرصه‌های طبیعی مشاهده می‌کنند و پیش از آنکه بحران گسترش یابد، برای مهار آن وارد عمل می‌شوند.

جنگل تنها مجموعه‌ای از درختان نیست. جنگل، کارخانه تولید آب، سپر حفاظت از خاک، پناهگاه هزاران گونه گیاهی و جانوری و یکی از مهم‌ترین عوامل تعدیل اقلیم است. از این منظر، حفاظت از جنگل به معنای حفاظت از زیرساخت‌های طبیعی توسعه کشور است؛ زیرساخت‌هایی که جایگزینی برای آنها وجود ندارد و تخریبشان در کوتاه مدت جبران پذیر نیست.

ایران با رویشگاه‌های ارزشمندی همچون جنگل‌های هیرکانی، زاگرس، ارسباران و جنگل‌های جنوب، از تنوع کم نظیر جنگلی برخوردار است. این میراث طبیعی، افزون بر ارزش‌های اکولوژیک، نقش مهمی در پایداری منابع آب، حفظ خاک، کاهش مخاطرات طبیعی و تأمین معیشت بسیاری از جوامع محلی ایفا می‌کند. صیانت از چنین سرمایه‌ای، مسئولیتی ملی است که تحقق آن بدون حضور مستمر نیرو‌های حفاظت از منابع طبیعی امکان پذیر نیست.

با این حال، حفاظت از جنگل‌ها تنها بر عهده جنگلبانان نیست. مدیریت علمی منابع طبیعی، تجهیز نیرو‌های حفاظتی، بهره گیری از فناوری‌های نوین پایش، مشارکت جوامع محلی، فرهنگ سازی عمومی و اجرای قاطع قوانین، حلقه‌های مکمل زنجیره حفاظت از جنگل‌ها هستند. هر شهروند با رعایت اصول حفاظت از طبیعت، جلوگیری از تخریب و گزارش تخلفات، می‌تواند در این مسئولیت ملی سهیم باشد.

نهم مرداد، تنها روز تجلیل از یک حرفه نیست؛ یادآور اهمیت سرمایه‌ای است که حیات امروز و فردای ایران به آن وابسته است. جنگلبانان، دیده بانان خاموش طبیعت‌اند؛ انسان‌هایی که شاید کمتر دیده شوند، اما ثمره تلاششان در جریان یافتن آب، پایداری خاک، تداوم کشاورزی، حفظ تنوع زیستی و سلامت محیط زیست نمایان است.

قدردانی از جنگلبانان، در حقیقت احترام به اندیشه حفاظت از سرزمین است؛ اندیشه‌ای که آینده ایران را نه در بهره برداری بی رویه، بلکه در پاسداری خردمندانه از منابع طبیعی جست‌و‌جو می‌کند. اگر امروز برای حفاظت از جنگل‌ها سرمایه گذاری کنیم، در واقع برای امنیت زیستی، اقتصادی و اجتماعی نسل‌های آینده سرمایه گذاری کرده‌ایم؛ مسئولیتی که همه ما در قبال آن سهم و وظیفه داریم.