سلامت جنگل جایگزین تولید چوب می‌شود

معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور گفت: طرح جنگلداری نوین در ۲۸ حوزه آبخیز جنگل‌های هیرکانی طی سه تا پنج سال اجرا می‌شود و سلامت حوزه وزیست بوم، جایگزین تولید چوب به‌عنوان شاخص ارزیابی خواهد شد.

به گزارش گروه کشاورزی و محیط زیست خبرگزاری صدا و سیما، کامران پورمقدم در بازدید خبرنگاران از جنگل‌های سوزنی‌برگ منطقه هفت‌دغنان رضوانشهر در استان گیلان افزود: اجرای طرح جنگلداری نوین در مرحله نخست در ۲۸ حوزه آبخیز جنگل‌های هیرکانی آغاز می‌شود و این طرح طی یک دوره سه تا پنج ساله دنبال خواهد شد.

وی افزود: اولویت‌های احیایی و حفاظتی، ضرورت اقدام فوری برای صیانت از عرصه‌های جنگلی و ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده در تبصره‌های یک و دو ماده ۳۶ قانون برنامه هفتم پیشرفت، از مهم‌ترین معیار‌های انتخاب این حوزه‌ها بوده است.

پورمقدم گفت: مناطقی که با مسائلی مانند قاچاق چوب، قطع درختان، تغییر کاربری، تجاوز و تصرف عرصه‌های منابع طبیعی روبه‌رو هستند، در اولویت اجرای طرح جنگلداری نوین قرار گرفته‌اند.

اجرای طرح جنگلداری نوین پیش‌تر با دستور وزیر جهاد کشاورزی برای بررسی بیشتر و رفع ابهامات متوقف شده بود. وزیر جهاد کشاورزی نیز تأکید کرده بود که هیچ طرحی نباید آینده جنگل‌ها را با خطر مواجه کند و اجرای جنگلداری نوین باید پس از رفع ابهامات و تکمیل بررسی‌های کارشناسی دنبال شود.

معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با تأکید بر اینکه طرح جنگلداری نوین هیچ رویکردی برای بهره‌برداری چوبی از جنگل‌های طبیعی ندارد، افزود: یکی از چالش‌های اجرای این طرح، ذهنیت عمومی باقی‌مانده از طرح‌های قدیمی جنگلداری است که عمدتاً با بهره‌برداری و تولید چوب شناخته می‌شدند.

وی ادامه داد: در ماده ۳۶ قانون برنامه هفتم پیشرفت نیز بهره‌برداری چوبی از جنگل‌های طبیعی ممنوع شده و در طرح‌های جنگلداری نوین، تولید چوب هدف مدیریت جنگل نیست.

پورمقدم گفت: ممکن است در برخی مناطق، بر اساس ضرورت‌های علمی و فنی، قطع تعدادی از درختان آفت‌زده یا اجرای عملیات پرورشی ضرورت داشته باشد، اما این اقدامات با هدف تولید چوب انجام نمی‌شود.

وی درباره تفاوت جنگلداری نوین با شیوه‌های کلاسیک افزود: در جنگلداری کلاسیک، میزان چوب تولیدشده یکی از شاخص‌های ارزیابی طرح بود، اما در رویکرد جدید، سلامت حوزه آبخیز و زیست بوم، معیار اصلی سنجش موفقیت طرح خواهد بود.

معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی گفت: در این طرح، وضعیت آفات و بیماری‌ها، شادابی، کیفیت و کمیت درختان بومی، وضعیت حیات وحش، خاک و مجموعه‌ای از شاخص‌های اکولوژیک مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و عملکرد طرح بر اساس میزان بهبود و حفظ سلامت زیست بوم سنجیده خواهد شد.

پورمقدم با بیان اینکه جنگلداری نوین بر مبنای مدیریت حوزه‌ای انجام می‌شود، افزود: در این رویکرد، همه ابعاد اقتصادی، اجتماعی، زیست‌محیطی و کارکرد‌ها و کاربری‌های موجود در حوزه آبخیز بررسی می‌شود.

وی افزود: ظرفیت‌های تفرجی و محصولات فرعی و غیرچوبی جنگل نیز در این طرح مورد توجه قرار می‌گیرد تا بخشی از کارکرد‌های اقتصادی جنگل بدون وابستگی به برداشت چوب تأمین شود.

معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی، مسائل اجتماعی، نوسانات اقتصادی و تغییرات اقلیمی را از مهم‌ترین چالش‌های اجرای جنگلداری نوین عنوان کرد و گفت: کاهش بارش و افزایش دما موجب تغییر شرایط اکوسیستم‌های جنگلی و افزایش فعالیت و احتمال طغیان برخی آفات و بیماری‌ها شده است.

وی افزود: حریق‌های جنگلی نیز از دیگر چالش‌های مرتبط با شرایط جدید اقلیمی است و مدیریت جنگل‌های هیرکانی نیازمند توجه همزمان به همه این عوامل است.

پورمقدم با اشاره به مطالعات انجام‌شده پس از توقف بهره‌برداری از جنگل‌های شمال کشور گفت: مطالعات پتانسیل‌یابی و آمایش سرزمینی در ۱۰۴ حوزه و در سطح حدود ۲ میلیون و ۹۰۰ هزار هکتار از جنگل‌های هیرکانی انجام شده و همه کاربری‌ها و ظرفیت‌های موجود در این عرصه‌ها مورد بررسی قرار گرفته است.

وی خاطرنشان کرد: نتایج این مطالعات، مبنای تهیه و اجرای طرح‌های جنگلداری نوین قرار گرفته و اکنون با تکمیل مطالعات و فراهم شدن مبنای سرزمینی، اجرای این رویکرد در ۲۸ حوزه آبخیز آغاز می‌شود.