تحول در اقتصاد صنایع دستی عشایر

بازارچه‌های زنجیره‌ای «ارمغان ایل» با هدف توانمندسازی زنان عشایر فعالیت خود را آغاز کردند.

به گزارش گروه کشاورزی و محیط زیست خبرگزاری صداوسیما، با افتتاح نخستین «بازارچه زنجیره ارزش تولید صنایع دستی جامعه عشایر» با نام «ارمغان ایل»، استراتژی جدید دولت برای تبدیل هنر دست زنان عشایر به منبعی پایدار برای درآمد و ارزآوری عملیاتی شد. 

این طرح با تمرکز بر احیای هویت ملی و توسعه معیشت خانواده‌های عشایری، به دنبال اتصال مستقیم محصولات هنری تولیدی از سیستان و بلوچستان تا آذربایجان به بازار‌های داخلی و جهانی است.

فضل خرم، مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های عشایری دامداران متحرک ایرانیان، در مراسم گشایش این بازارچه با اشاره به سهم ۲ درصدی جامعه عشایر در تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور، تأکید کرد: از ۴۰۰ نوع صنایع‌دستی شناخته‌شده در جهان، ۳۰۰ نوع آن در ایران تولید می‌شود که بخش بزرگی از این ظرفیت در مناطق عشایری شکل گرفته است.

 او با تحلیل ساختار اقتصادی این جامعه تاکید کرد: از ارزش اقتصادی ۴۵۳ هزار میلیارد تومانی جامعه عشایری، حدود ۲۶ هزار میلیارد تومان مربوط به صنایع‌دستی و مابقی متعلق به تولیدات دامی است. خرم با اشاره به موفقیت صادراتی ۴۵۰ میلیون دلاری صنایع‌دستی ایران در سال ۱۴۰۲، بر اهمیت توسعه بازار‌های داخلی و خارجی برای افزایش سهم مستقیم تولیدکنندگان عشایری تأکید کرد.

در همین حال، جهانبخش میرزاوند، رئیس سازمان امور عشایر ایران، با «تاریخ زیسته» خواندن صنایع دستی عشایر، از اجرای مستقیم مصوبات سند صنایع دستی دولت چهاردهم خبر داد.

 او تصریح کرد: «در تاروپود دستبافته‌های زنان عشایر، از سوزن‌دوزی سیستان و بلوچستان گرفته تا ورنی آذربایجان، قالی قشقایی و گلیم شیرکی کرمان، هویت جغرافیایی، سیاسی و تاریخی ایران نهفته است.»

میرزاوند با تبیین مدل جدید فعالیت، بر موضوع «احیای زنجیره ارزش» تأکید کرد. این زنجیره شامل تمامی مراحل از تأمین مواد اولیه، فرآوری، رنگ‌آمیزی و پشتیبانی‌های مالی برای تأمین سرمایه در گردش، تا بازاررسانی است.

او افزود: «ما در حال ترکیب آمارگیری دقیق جامعه عشایر با بستر تجارت الکترونیک هستیم تا شاخصی نوین برای عرضه محصولات ایجاد کنیم. محصولات زنان عشایر هم به صورت فروشگاه‌های فیزیکی و هم در قالب سوغات رسمی رویداد‌ها عرضه خواهد شد.»

مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های عشایری در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به عملیاتی شدن طرح بازارچه «ارمغان ایل» افزود: در این طرح، بیش از ۷ میلیارد تومان سرمایه و ۱۵۰ نوع محصول از استان‌های مختلف به صورت امانی در اختیار بازارچه قرار گرفته است تا محصولات بدون واسطه به دست مصرف‌کننده برسد.

رئیس سازمان امور عشایر در خصوص برنامه‌های توسعه‌ای و حمایت‌های مالی نیز خاطرنشان کرد: این سازمان تلاش می‌کند تا عدالت را در توزیع تسهیلات برقرار کند و همان سطحی از حمایت‌های مالی که وزارت میراث فرهنگی به تولیدکنندگان شهری ارائه می‌دهد، به هنرمندان عشایر نیز اختصاص یابد.

میرزاوند در پایان از آمادگی استان‌های گیلان، اردبیل، فارس، سیستان و بلوچستان، کرمان و خوزستان برای افتتاح مراکز مشابه خبر داد و گفت: انتظار می‌رود تا ۲۲ بهمن‌ماه موج جدید این افتتاح‌ها آغاز شود و تا پایان دوره دولت، زنجیره ارزش صنایع دستی زنان عشایر به صورت سازمان‌یافته در سطوح ملی و بین‌المللی مستقر شود.