النینو؛ تهدیدی قابل مدیریت برای کشت دیم
عضو هیئت علمی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری گفت: مدیریت روانآب و جلوگیری از ورود جریانهای سیلابی به مزارع، بهویژه در اراضی دیم، میتواند خسارتها را کاهش و نفوذ آب و تقویت منابع زیرزمینی را افزایش دهد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما،مهران زند، مدیر گروه خشکسالی و تغییر اقلیم پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، در گفتوگوی اختصاصی با خبرنگار گروه کشاورزی و محیط زیست با اشاره به احتمال افزایش بارشهای پاییزی تحت تأثیر پدیده النینو برای کشاورزی افزود: این پدیده در ایران عمدتاً با افزایش بارش در پاییز و اوایل زمستان همراه است، اما بخش قابل توجهی از این بارشها میتواند به شکل رگباری و سیلابی رخ دهد.
وی افزود: کشاورزان، بهویژه دیمکاران، باید مزارع و باغهای خود را بهگونهای مدیریت کنند که جریانهای سیلابی مستقیم وارد زمین نشود و روانآبها به سمت مناطق مناسب برای نفوذ هدایت شوند.
زند با تأکید بر استفاده از اقدامات ساده آبخیزداری گفت: ایجاد چالهها، گودالها و همچنین ساماندهی جویها و مسیرهای عبور آب میتواند به کنترل روانآب، افزایش نفوذ آب در خاک و کاهش خسارت سیلاب کمک کند.
وی گفت: نفوذ بیشتر آب در خاک علاوه بر کاهش خسارت، موجب حفظ رطوبت خاک و تقویت منابع آب زیرزمینی میشود و میتواند در فصلهای بعدی نیز برای کشاورزی مفید باشد.
خاکورزی حفاظتی و شخم عمود بر شیب
عضو هیئت علمی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری با اشاره به اهمیت روشهای خاکورزی در مدیریت روانآب افزود: در مناطق مختلف، بهویژه مناطق کوهستانی و شیبدار، نباید شخم در جهت شیب انجام شود، زیرا این کار سرعت جریان آب و فرسایش خاک را افزایش میدهد.
زند افزود: استفاده از روشهای خاکورزی حفاظتی و مدیریت مناسب سطح زمین میتواند نفوذ آب و حفظ رطوبت خاک را افزایش دهد و از آسیب جریانهای سیلابی به مزارع جلوگیری کند.
وی همچنین استفاده از سازههای ساده آبخیزداری و سنگچینها را از دیگر اقدامات مؤثر دانست و گفت: هر اقدامی که موجب افزایش نفوذ بارش و روانآب در خاک شود، علاوه بر حفاظت از مزارع، به تقویت آبخوانها کمک خواهد کرد.
ضرورت تشکیل گروههای تخصصی در مناطق کشاورزی
مدیر گروه خشکسالی و تغییر اقلیم پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری در ادامه بر ضرورت ارائه توصیههای متناسب با شرایط هر منطقه تأکید کرد و گفت: با توجه به تنوع اقلیمی کشور و تفاوت شرایط مزارع، نمیتوان برای همه مناطق یک توصیه واحد ارائه کرد.
زند پیشنهاد کرد: گروههای تخصصی متشکل از کارشناسان آبخیزداری، منابع طبیعی، هواشناسی، خاک و زراعت در سطوح مختلف تشکیل شوند تا با استفاده از اطلاعات بهروز هواشناسی و پیشبینیهای کوتاهمدت، توصیههای کاربردی را در اختیار مروجان و کشاورزان قرار دهند.
وی افزود: ارائه توصیههای متناسب با شرایط هر منطقه میتواند از خسارتهای احتمالی جلوگیری کند و حتی با مدیریت صحیح بارش و رطوبت خاک، زمینه افزایش تولید و تبدیل تهدید احتمالی به فرصت را فراهم کند.
جامع ترین پایگاه اطلاعاتی، دانش، دوره های آموزشی و مشاوره با متخصصان و مشاوران بخش کشاورزی در کشور