تبلیغات
پایگاه کشاورزی ایران زمین - پرورش زنبور عسل

سایت کشاورزی

انتشار:چهارشنبه 20 بهمن 1395
آشنایی با اجزای بدن زنبور عسل
شكل شناسی(مورفولوژی)خارجی زنبور عسل
 زنبور عسل مانند سایر حشرات دارای اسكلت خارجی می باشد.این اسكلت از قطعات و حلقه های سخت كتینی ساخته شده كه تمام اعضاء داخلی بدن را محافظت و احاطه می كند.كیتین ماده شیمیایی پیچیده و غیر فعالی است كه توسط لایه زاینده پوست ترشح شده و دستگاههای داخلی  بدن را در مقابل صدمات مكانیكی و از دادن رطوبت حفظ میكند.زنبور عسل حشره ای است تقریبا استوانه ای كه تقارن دو طرفی دارد بدین معنی كه ضماییم و زواید بدن در قسمتهای چپ و راست بدن با هم شبیه میباشند.بدن زنبور عسل مانند سایر حشرات حلقه حلقه بوده و این حلقه ها طوری كنار یكدیگر قرار گرفته اند كه بدن زنبور را به طور مشخص به قسمت سر،سینه،شكم تقسیم میكند. 
آشنایی با اجزای بدن زنبور عسل ،دستگاه تولید مثل ملکه و دستگاه تناسلی حشره نر

لوازم و تجهیزات مورد نیاز زنبور داری
کندو
خصوصیات یک کندو ازورود زنبورهای مهاجم جلوگیری کند. مقاوم در برابر اثرات مخرب نور خورشید و باران باشد. مانع از نفوذ موریانه ها گردد. اغلب کندوها چوبی هستند و رایج ترین آنها به نامهای مدرن یا ملی هستند.

برای مطالعه متن کامل به ادامه مطلب مراجعه فرمایید.
قسمتهای مختلف یک کندو از پائین به با لا تخته تحتانی - طبقه - پنجره ملکه - قابها و زیرسازی آنها - صفحه جدا کننده - سرپوش
ابزارآلات زنبورداری لباس کار زنبورداری - یک جفت پوتین یا چکمه خوب - یک جفت دستکش - توری جهت پوشاندن صورت - دودی یا دودکن - کاردک زنبورداری - کلاه - برسی یا شاه پر- قفس ملکه - بچه گیر - یک قوطی کبریت
دودی یا Smoker زنبوران عسل تندخو به سادگی به زنبوردار اجازه خارج کردن عسل از کندو را نخواهند داد. 

آموزش زنبور داری در 6 ماه اول سال (فروردین تا شهریور ماه)

فروردین ماه
فروردین ماه زمانی است كه معمولا هم جمعیت نسبتا قوی است و هم اینكه تعداد كارگران به سرعت در حال افزایش می باشند. زیاد بودن تعداد كارگران در این ماه به جمعیت امكان می دهد كه از گل های درختان میوه یك محصول عسل جالب توجه تحویل زنبور دار دهند. جمعیت ضعیف این شهد را تنها صرف تقویت داخلی خودش می كند تا تعداد كارگرانش زیاد شود و عسلی تحویل زنبور دار نمی تواند بدهد. در نتیجه زنبور دار از یك محصول عسل نسبتا زیاد و معطر عقب می ماند. از اینجا اهمیت تغذیه جمعیت ( در مرداد و شهریور ) و تغذیه زمستانی آنها معلوم می گردد. چون همین دو تغذیه اگر به موقع و به مقدار كافی انجام گیرند جمعیت هنگام باز شدن شكوفه های درختان میوه در فروردین ماه حتما قوی خواهد بود. البته مشروط به اینكه ملكه اش پیر یا ناقص و یا ضعیف نباشد. جوان و با استعداد بودن ملكه از شرایط لازم این كار است. در مناطق معتدل تر كشور ما مثل گیلان و مازندران اغلب شكوفه های درختان میوه حتی از نیمه دوم اسفند ماه باز می شوند. اوایل اردیبهشت ماه معمولا درختان مركبات گل می دهند. در فاصله بین این دو گل در خیلی از نقاط گل جالب توجهی در طبیعت وجود ندارد كه زنبورها از آن شهد جمع كنند. در نتیجه امكان فعالیتی برایشان وجود ندارد و بیكار می مانند.

آموزش زنبور داری در 6 ماه دوم سال ( مهر تا اسفند ماه)

کارهای زنبور داری در ماه مهر

تغذیه زمستانی باید تاكنون پایان یافته باشد. مقدار آن برای كندوهای مختلف متفاوت است. جمعیت های قوی بیشتر و جمعیت های نسبتا ضعیف كمتر تغذیه می شوند. زمانی تغذیه جمعیت ها به اتمام می رسد كه تا مهر ماه 8 الی 10 كیلو شكر صرف تغذیه شان شده باشد. طبیعت دیگر معمولا شهدی ندارد كه در اختیار زنبورها قرار دهد. اگر هم داشته باشد مقدارش قابل بحث نیست. در استانهای شمالی ایران به ویژه در گیلان باغ های چای فراوانند. بوته های چای در پاییز و زمستان گل می دهند ولی اولا تعداد گل های هر بوته كم بوده و از 4 الی 5 گل تجاوز نمی كند. ثانیا گل های چای تنها گرده گل می دهند و شهد ندارند. ثالثا هوای منطق چای كاری در پاییز و زمستان اغلب بارانی است و امكان بهره برداری از آن برای زنبورها بسیار محدود است.
كنترل جمعیت ها پس از پایان تغذیه زنبور دار را از وضع داخلی كندو و كمبود یا كافی بودن غذای ذخیره شده برای گذراندن پاییز و زمستان آگاه می نماید تا در صورت نیاز به جعیت هایی كه غذای كافی ندارند كمك شود. این بررسی می توان با باز كردن كندوها انجام گیرد و یا با استفاده از یك ترازو یا یك قپان. باز كردن كندوها و دیدن مقدار غذای جمعیت ها با چشم گو اینكه اطمینان بخش تر است و زنبور دار را از مقدار غذای جمعیت بهتر آگاه می نماید ولی خطر شروع غارت را با خود به همراه دارد كه در این ماه بدلیل بیكاری زنبورها شدید هم هست.

ماده کردن کندو ها برای خواب زمستانی و تعویض ملکه

کنترل ذخیره غذای: برای گذراندن خواب زمستانی در این منطقه هجده تابیست کیلو عسل نیاز است درصورت کمبود زنبوردار،باید زنبورهارا تغذیه کند.برای این کار زنبوردار،دوپیمانه شکر ویک پیمانه(اندازه) آب مخلوط کرده، به کندو ها بدهد تازنبور ها زخیره کند که این زخیره غذای باید درحجره ها انبار شده وزنبورها درآنهارا ببندد که در زمستان ترش نشود، این کار را باید دراوایل پاییز انجام داد.

 روشهای بچه گیری مصنوعی

 - بچه گیری از یك كندوی مادر
این روش ساده ترین روش بچه گیری است كه طی ان با اماده كردن یك كندوی جدید و استقرار ان در مجاورت كندوی قوی دیگر به عنوان كندوی مادر تمام محتویات ان را دو قسمت كرده و جای خالی ان را با شان خالی پر میكنند.سپس ابتدا ملكه را پیدا كرده و به بچه كندو منتقل می كنند و برای كندوی مادر سلول ملكه و یا تخم روز برای ساختن ملكه زنبورعسل می گذارند.اگر ملكه بارور باشد بهتر است.انگام بچه كندو را به جای دیگری منتقا می كنند تا زنبورهای ان فعالیت جدید خود را اغاز كند.این روش را روش دوقلو هم میگویند.

اعكس العمل در مقابل نیش زنبورعسل

 ) خطرات ناشی از زنبور گزیدگی

ـ واکنشهای آلرژیک ( حساسیتی ): این حالت باعث اکثر موارد مرگ و مشکلات وخیم در زنبور گزیدگی می شود و در افرادی رخ می دهد که سیستم ایمنی آنها به زهر زنبور حساس است و پس از گزش توسط زنبور بدن آنها واکنش شدیدی را به آن از خود نشان می دهد. این افراد مکرراً واکنشهای حساسیتی را در گزش توسط نوع خاصی از حشرات در گذشته گزارش می دهند .حداقل ۱۰۰ مورد مرگ در سال ناشی از واکنشهای حساسیتی گزش حشرات در آمریکا رخ می دهد( مقایسه کنید با کمتر از ۱۰ مورد مرگ در سال در اثر مار گزیدگی ) و واکنشهای مرگبار حساسیتی اغلب ( و نه همیشه ) در کسانی رخ می دهند که سابقه قبلی حساسیت به نیش حشره ای خاص را داشته اند.اگر چه گزشهای چندگانه خطر بیشتری برای واکنشهای آلرژیک تهدیدکننده حیات دارند ولی بیاد داشته باشید که واکنش مرگبار آلرژیک و مرگ حتی با یک گزش زنبور در شخصی که هیچ سابقه قبلی واکنش حساسیتی ندارد نیز می تواند رخ دهد.اکثریت واکنشهای حساسیتی خطرناک و مرگبار و همچنین اکثریت موارد مرگ در ساعت اول پس از گزش رخ می دهد و برای همین مراقبتهای فردی و سریع پزشکی در فرد مشکوک به واکنشهای حساسیتی یک امر حیاتی است. در موارد نادری هم واکنشهای مرگبار و کشنده در ۴ ساعت اول پس از گزش اتفاق نمی افتد و با تاخیر خود را نشان می دهد پس در هر حال باید بیمار تحت مراقبت باشد.

۲) سایر عوارض:

در افراد غیر حساس به نیش زنبور، گرچه گزش زنبور دردناک است ولی باعث مسأله جدی نمی شود ولی در همین افراد نیز گزشهای چندگانه و زیاد باعث عوارض شدیدی مثل تخریب ماهیچه ای و یا نارسائی کلیوی و حتی در موارد نادر باعث مرگ می شود.این عوارض شدید خصوصاً در کودکان، افراد سالمند، بیمارانی که ضعیف هستند، بیشتر دیده می شود . این عوارض وخیم می تواند در چند ساعت اول پس از گزش دیده شود و یا چند روز تأخیر پس از گزش ایجاد شوند.توجه داشته باشید حتی یک گزش در ناحیه دهان یا گلو (خصوصاً در بچه ها) می تواند ورمی ایجاد کند که باعث انسداد راه هوائی شود.

کندوهای متحرک

انواع کندوهای چوبی

موردی که در مورد همه کندو ها رعایت می شود در نظر گرفتن فضای زنبور یا فاصله استاندارد بین قاب هاست . طول ، عرض و ارتفاع قابها ، تعداد قابها ، ضخامت تخته های استفاده شده در ساختمان کندو و ... بر طبق سلیقه شخصی افراد قابل تغییر است .

به طور مثال تعداد قاب ها در کندوی دادانت 12 عدد و در کندوهای لانگستروت 10 عدد است . یا کندوهای ملی انگلستان WBC دو جداره است. در صورتی که کندوهای اسمیت تک جداره می باشند .

کندوی WBC

کندو های گوناگونی از جنس چوب توسط شرکت های تجاری اروپایی و امریکایی با مزایا و امکانات بیشتری نسبت به سایر کندوهای ساخته شده که می توان از افزایش ضخامت چوب به کاربرده شده در ساختمان اصلی و تعبیه محفظه ای در قسمت پایینی کندو همچنین تله گرده و... نام برد .

کندو های غیر چوبی

مشکلاتی که کندوهای چوبی دارند محققین را بر آن داشت تا کندوهایی از جنس پلاستیک بسازند که کندو های ساخته شده مزایا و معایبی نسبت به کندوهای چوبی دارند که به بررسی آن می پردازیم.

مزایا

-         استحکام و دوام کندوهای پلاستیکی نسبت به کندوهای چوبی بیشتر است .

-         ضد عفونی ، تمیز کردن و شستشوی این کندو ها آسانتر از کندوهای چوبی است .

-         این نوع کندوها از لحاظ رطوبتی و حرارتی  نسبت به کندو های چوبی عایق ترند .

-         شکارچیانی مثل پرندگان و جوندگان قادر به از بین بردن (جویدن بدنه و سوراخ کردن ) این نوع کندوها نمی باشند .

-         از لحاظ ورود عوامل بیماری زا به کندو ، این نوع کندوها قابلیت محافظت بیشتری نسبت به کندو های چوبی دارند.

-         پایداری و عمر مفید این نوع کندوها نسبت به کندو های چوبی بیشتر است.

-         این نوع کندوها نسبت به کندوهای چوبی سبک ترند .

-         انبار کردن این نوع کندوها آسانتر است .

-         در این نوع کندوها قابلیت استفاده از قابهای چوبی نیز وجود دارد.

-         این نوع کندوها قابلیت طبقه پذیری را نیز دارند .

-         هرگونه خرابی و شکستگی طی حمل و نقل را نخواهیم داشت .

معایب

-         سبکی این کندو ها در مناطق باد گیر مشکل ساز است . البته تعبیه مقداری  سرب در بدنه و کف کندو تا حدی از این مشکل کاسته است .

-         پذیرش این نوع کندو  با توجه به فضا و جنس آن توسط زنبوران عسل در برخی موارد جزئی مشکل است .

کندوهایی از جنس یونولیت نیز ساخته شده که قابلیت استفاده محدود تری نسبت به کندوهای پلاستیکی دارند .

کندوهای مسافرتی

کارشناسان از این نوع کندوها به عنوان یکی از عوامل موثر در موفقیت صنعت زنبورداری و مخصوصاً باغبانی نام برده اند .

کندوچه های هسته ای (کندو های جفت گیری)

به علت اینکه این نوع کندوها از لحاظ اندازه کوچکتر از کندو های معمولی هستند نام کندوچه به آنها اطلاق می گردد . این نوع کندوها را طبق سلیقه شخصی در ابعاد متفاوت و در جنس های گوناگونی (چوب ، پلاستیک ، یونولیت) می سازند . به طور معمول حجم و اندازه این نوع کندوها یک چهارم کندوهای معمولی است . ویژگی خاص این کندو ها حجم کندو است که در نتیجه تعداد محدودی زنبور کارگر را در خود جای می دهد و این ویژگی وجود این نوع کندوها را از لحاظ اقتصادی توجیه می کند.

طبقه بندی: علوم دام و طیور، 

سایت کشاورزی

کشاورزیار

مقالات کشاورزی

ورمی کمپوست

فروشگاه کشاورزی
آموزش کشاورزی