تبلیغات
پایگاه کشاورزی ایران زمین - هر آنچه باید درباره خشک کردن و مصرف میوه های خشک بدانید

سایت کشاورزی

انتشار:شنبه 16 بهمن 1395

خشک‌کردن یکی از روش‌های موجود برای افزایش زمان ماندگاری برخی از موادغذایی به خصوص میوه‌ها و سبزی‌هاست. در این روش، فعالیت آبی موادغذایی کاهش می‌یابد و از فساد میکروبی در آنها جلوگیری می‌شود.

میوه ها به دو صورت خشک می شوند:

  • به طور طبیعی
  •  با دستگاه، مثل دستگاه خشک کن مواد غذایی

آیا خشک‌کردن میوه‌ها با نور مستقیم آفتاب کار درستی‌ است؟

خشک‌کردن با استفاده از ۲ روش نورآفتاب یا خشک‌کن‌های صنعتی انجام می‌گیرد. از جمله معایب روش خشک‌کردن با نورآفتاب می‌توان به وجود آلودگی‌های نسبی ناشی از حشرات، باد و باران، برخی آلودگی‌های شیمیایی و میکروبی موجود در محیط و حتی خاک اشاره کرد. با این حال و با وجود استفاده از انرژی رایگان آفتاب، مواردی مانند زمان طولانی فرآیند، نیاز به فضای وسیع و وجود آب‌وهوای مناسب برای خشک‌کردن از دیگر معایب این روش به شمار می‌روند.

معمولا از نورآفتاب برای خشک‌کردن میوه‌هایی مثل خرما، انگور و انجیر استفاده می‌کنند .

بهترین راه برای خراب نشدن میوه های اضافی خشک کردن آن هاست. این میوه ها حتی پس از خشک شدن خوشمزه تر هم می شوند.

چندین روش برای خشک کردن میوه ها وجود دارد که معمول ترین و ابتدایی ترین روش خشک کردن میوه استفاده از آفتاب است. در این روش میوه را نصف یا خرد کرده و به مدت چند روز در فضای بیرون و در معرض نور آفتاب قرار می دهند. یکی دیگر از روش های خشک کردن میوه، خشک کردن با جریان هوا می باشد که ترکیبی از جریان هوا و حرارت کم است، این کار معمولاً در فر انجام می شود. نوع دیگر، خشک کردن با شکر است که با خیساندن یا جوشاندن میوه در یک شیره شکری انجام می شود. روش سرخ کردن یکی دیگر از بهترین روش ها برای خشک کردن میوه های پر نشاسته و کم رطوبت مثل موز است. 


برای مطالعه متن کامل به ادامه مطلب مراجعه فرمایید


Image result for ‫ماندولین وتاثیر ان در خشک کردن میوه‬‎

آیا خشک‌کردن میوه‌ها باعث کاهش ارزش تغذیه‌ای آنها هم می‌شود؟

به‌کارگیری فرآیند حرارتی باعث کاهش فعالیت برخی از ویتامین‌ها مانند ویتامین C و رنگدانه‌های مفید در میوه‌ها می‌شود. با وجود این، کاهش ارزش تغذیه‌ای میوه‌ها به روش و سرعت خشک‌کردن بستگی دارد. بدیهی است که ارزش تغذیه‌ای میوه‌های تازه به مراتب بیشتر از میوه‌های خشک است.

آیا درست است که می‌گویند کالری میوه‌های خشک بیشتر از میوه‌های تازه است؟

از آنجا که مقدار زیادی از آب میوه‌ها، طی فرآیند خشک‌کردن از دست می‌رود، میزان موادخشک محصول نهایی (مانند قندها) افزایش پیدا می‌کند. این افزایش موادخشک هم می‌تواند باعث ایجاد کالری بیشتر در محصولات خشک‌شده شود و ممکن است که مصرف مداوم و بی‌رویه آنها، مشکلاتی مانند اضافه‌وزن را هم برای افراد به وجود بیاورد

خشک کردن میوه در خانه

اگر در منزل میوه خشک کن ندارید، خشک کردن با فر بهترین روشی است که می توانید استفاده کنید، زیرا شکر یا ماده افزودنی دیگری به آن نمی افزایید و تنها چندین ساعت زمان برای این کار نیاز دارید. فایده انجام این کار در خانه آن است که روی نتیجه کار خود کنترل خواهید داشت و میوه ها را به هر اندازه و شکلی که مایل باشید، خشک می کنید. کیفیت میوه خشک شده به اندازه تکه های میوه و مدت زمان خشک کردن آن بستگی دارد. میوه های کوچک مثل انگور، توت فرنگی، گیلاس و گوجه فرنگی مینیاتوری را می توان به صورت درسته خشک کرد. میوه های متوسط را می توان نصف یا حلقه حلقه کرد و میوه های بزرگ یا خیلی سفت مثل انبه، آناناس و نارگیل را باید ورقه ورقه کرد. میوه های آماده شده را روی یک سینی توری و سپس روی سینی فر قرار دهید به صورتی که طرف برش خورده آن به سمت پایین باشد. بسته به نوع میوه آن را 2 الی 12 ساعت در فر با حرارت 112 درجه سانتی گراد (224 درجه فارنهایت) قرار دهید. سینی فر را هر یکی دو ساعت یک بار کنترل کنید و میوه ها را جا به جا کنید، زمانی که میوه ها خشک و چروکیده شدند دلالت بر آماده بودن آن است.  

نحوه خشک کردن میوه

میوه های کاملاً خشک شده و ترد را می توانید در ظرف پلاستیکی دردار بریزید و در آشپزخانه نگهداری کنید. میوه هایی که هنوز کمی رطوبت دارند را در ظرفی پلاستیکی بگذارید و یا روی آن ها را با سلفون بپوشانید و می توانید تا چندین روز آن ها را در یخچال نگه داری کنید. استفاده از دستگاه میوه خشک کن، سبب می شود آب میوه به صورت خیلی آرام ، آهسته و با حرارت خیلی کم تبخیر شود.

اکثر این دستگاه های میوه خشک کن دارای المنت برقی در کف خود هستند که این المنت ها به صورت مشبک می باشند و روی آن ها هواکش قرار دارد. بسته به نوع میوه و نوع دستگاه میوه خشک کن، 24 ساعت وقت لازم است تا میوه ها به صورت کامل خشک شوند. دستگاه های میوه خشک کن در دسترس هستند و کار با آن ها آسان است، به خصوص اگر قصد خشک کردن مقدار زیادی میوه و سبزیجات را داشته باشید. شما همچنین می توانید با استفاده از این تکنیک در فر یا دستگاه میوه خشک کن، چیپس های ترد و طلایی رنگ درست کنید. سیب، آناناس، نارگیل، لیمو و پرتقال دارای پوست نازک و مناسب برای چیپس شدن هستند.  سپس آب لیمو را روی حلقه های سیب بریزید تا از تغییر رنگ آن ها جلوگیری شود. یک سینی فر را با کمی روغن چرب کنید، حلقه های سیب را روی آن قرار دهید سپس سینی را در پایین ترین طبقه فر قرار دهید. اجازه دهید میوه ها به مدت دو الی سه ساعت در فر باقی بمانند تا کاملاً خشک شوند (یا از دستگاه میوه خشک کن استفاده کنید). از این چیپس های میوه ای می توانید برای تزیین دسر یا سالاد و یا حتی به عنوان اسنک استفاده کنید.

چرا میوه‌هایی که به‌صورت خانگی خشک می‌شوند، به رنگ‌های تیره‌ای مانند قهوه‌ای درمی‌آیند؟

در روش‌های سنتی و خانگی، واکنش‌های قهوه‌ای شدن نسبت به روش‌های صنعتی، بیشتر است زیرا معمولا روند خشک‌کردن میوه‌ها در خانه طولانی‌تر است و از افزودنی‌هایی که از واکنش‌های قهوه‌ای شدن پیشگیری می‌کنند استفاده نمی‌شود.

در صنعت برای حفظ رنگ و شکل میوه‌های خشک‌شده، چه می‌کنند؟

روش‌های مختلفی برای حفظ رنگ میوه‌های خشک‌شده در صنعت وجود دارد که رایج‌ترین آنها تماس ترکیب‌های موثر (مشتقات سولفیدی) با ماده غذایی استالبته سرعت بالاتر، کارایی بیشتر و استفاده از روش‌هایی مثل غوطه‌ورکردن محصول در محلول‌های قندی نیز باعث تولید محصولی با بافت و رنگ مناسب‌تر می‌شود.

فرآیند خشک‌کردن میوه‌ها به‌صورت صنعتی، چگونه است؟

در صنعت معمولا از خشک‌کن‌های صنعتی با هوای داغ برای این کار استفاده می‌شود. البته درمورد برخی از محصولات مانند کشمش، خرما و انجیر روش خشک‌کردن در آفتاب، کاربرد بیشتری دارد. ناگفته نماند که خشک‌کردن به روش تصعیدی برای برخی محصولات لوکس انجام می‌‌شود و البته قیمت چنین محصولاتی از محصولاتی که با سایر روش‌ها خشک‌شده‌اند، بیشتر است.

آیا میوه‌های خشک موجود در بازار، مواد خاصی دارند که برای بدنمان مضر باشند؟

بله، در صورت استفاده از مشتقات سولفیدی در میوه‌های خشک، امکان ایجاد مشکل برای افراد مبتلا به آسم و بیماری‌های تنفسی در پی مصرف آنها وجود دارد. نکته قابل‌توجه آن است که در صورت مصرف زیاد این محصولات، امکان دریافت کالری مازاد در افراد هم بیشتر می‌شود.

بهترین راه نگهداری از میوه‌های خشک چیست؟

نگهداری بهینه میوه‌های خشک، مستلزم بسته‌بندی و رعایت شرایط محیطی مناسب نگهداری آنها است. یعنی بسته‌بندی باید به گونه‌ای باشد که هرگونه رطوبت، اکسیژن و نور به آنها نفوذ نکند.

منظور از شرایط محیطی هم نگهداری میوه‌های خشک در دمای پایین، رطوبت نسبی پایین و به دور از تابش مستقیم نورخورشید است.

هنگام خریدن میوه‌های خشک حاضری باید به چه نکاتی توجه کنیم؟

باید میوه‌های خشک بسته‌بندی شده که روی بسته آنها پروانه ساخت وزارت بهداشت، نشان استاندارد و تاریخ تولید و مصرف درج‌شده باشد، خریداری و مصرف کرد.

آیا میوه‌های خشک می‌توانند جایگزین خوبی برای چیپس و پفک، به‌خصوص در بچه‌ها شوند؟

با توجه به اینکه میوه‌های خشک‌شده در صورت مناسب بودن کیفیت، هم ارزش تغذیه‌ای به مراتب بالاتری‌ از چیپس و پفک دارند و هم خواص حسی جذاب و مقبولی از نظر مصرف کننده (به‌خصوص بچه‌ها)، می‌توان میوه‌های خشک را آرام‌آرام جایگزین چیپس و پفک (در شرایطی که به‌طور گاه‌گاه مصرف ‌شوند) کرد.

نکات مهم:

کشمش، خرما و آلو خشک نمونه هایی از این ها هستند. سایر میوه هایی که می توان آنها را خشک کرد شامل: سیب، زردآلو، موز، توت، کیوی، انجیر، انبه، هلو، گلابی، آناناس، توت فرنگی، گوجه فرنگی و خرمالو است.

  • میوه های خشک را می توان برای مدت زمان طولانی نگهداری کرد، بنابراین جایگزین مناسبی برای میوه تازه در خارج از فصل آن است، مثل مصرف آلو یا آلبالو خشک در زمستان.
  • خشک کردن میوه، راه مناسبی برای نگهداری آن در خارج از یخچال است، پس نیازی به یخچال نیست.
  • میوه های خشک منبع غنی ویتامین های A، B1، B2، B3، B6 و پانتوتنیک اسید و نیز املاحی مثل کلسیم، آهن، منیزیم، فسفر، پتاسیم، سدیم، مس و منگنز هستند.
  • هر ۱۰۰ گرم میوه خشک تقریباً ۲۵۰ کالری انرژی و ۱ تا ۵ گرم پروتئین دارد.
  • در اثر کاهش آب موجود در میوه در طی فرآیند خشک کردن (تقریباً ۷ قسمت از ۸قسمت آب آن از بین می رود)، میوه خشک شده طعم بهتری به خود می گیرداما باید توجه داشت حرارتی که برای خشک کردن میوه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد تا حدود زیادی موجب از بین رفتن ویتامین C موجود در میوه می‌شود.
  • به میوه هایی که در خارج از منزل(در صنعت یا مغازه ها) خشک می شوند، ماده ای بنام اکسید سولفور اضافه می کنند که می تواند باعث بروز آسم در افراد حساس به آن شود. برای تثبیت رنگ میوه به آن سولفور می زنند.
  • میوه هایی که به طور طبیعی و بدون افزودن سولفور خشک می شوند (مثل خشک کردن کشمش در سایه یا در مقابل آفتاب) دارای رنگ تیره تری نسبت به میوه تازه هستند، ولی طعم آنها به میوه تازه بیشتر شبیه است.
  • البته تا اندازه ای می توان رنگ بعضی میوه ها را بعد از برش دادن، با افزودن مقدار کمی از یک چاشنی قوی تثبیت کرد؛ مثلاً افزودن مقدار کمی آب لیمو ترش به تکه های بریده شده سیب.
  • میوه ها تنها مواد غذایی هستند که سرشار از ویتامین های،فیبر های،آنتی اکسیدان،برای این که همیشه شاداب باشید و از هر گونه مریضی در امان بمانید با خوردن میوه های به سادگی به این منظور دست می یابید.
طبقه بندی: علوم صنایع غذایی، 

سایت کشاورزی

کشاورزیار

مقالات کشاورزی

ورمی کمپوست

فروشگاه کشاورزی
آموزش کشاورزی